► Beleidsplan

van de Evangelisch-Lutherse gemeente Zierikzee-Zeeland

 

De gemeente

De Evangelisch-Lutherse gemeente Zierikzee-Zeeland is een gemeente van de Protestantse Kerk in Nederland, een gemeenschap die –

geroepen tot eenheid, getuigenis en dienst – samen komt rondom Woord en Sacramenten. Haar belijden geschiedt in gemeenschap met de

belijdenis van het voorgeslacht zoals die in het bijzonder verwoord is in de Onveranderde Augsburgse Confessie en de Catechismus van

Luther.

De gemeente staat daarmee in de Lutherse traditie bij het samen belijden en beleven van ons geloof in God de Vader, de Zoon en de Heilige

Geest. De Bijbel vormt daarbij de grondslag, met het Evangelie van Jezus Christus als centrum. De gemeente wil het verhaal van het Evangelie

vertellen en een gemeenschap vormen van broeders en zusters die naar elkaar omzien.

Onze Lutherse identiteit vindt bij uitstek zijn neerslag in onze typerende Lutherse liturgie in de erediensten, en verder in bijeenkomsten,

lezingen en diaconie en publicaties.

 

Geschiedenis

Voor een goed begrip van de samenstelling van de gemeente is het zinvol naar haar voorgeschiedenis te kijken. In de loop van enige eeuwen

ontstonden in Zeeland meerdere Evangelisch-Lutherse gemeenten: in Middelburg in 1585 na de val van Antwerpen, in Zierikzee in 1712 door

Scandinavische zeelui, in Groede in 1733 door vluchtelingen uit Salzburg, in Vlissingen in 1735 door vertrek uit Middelburg en in het begin van

de 19e eeuw in Goes en Veere door Deense vluchtelingen.

De gemeenten van Goes en Veere gingen in de 19e eeuw op in de gemeente Middelburg. Het gebouw aan de Kaai, waarin de gemeente Veere

kerkte, werd verkocht. In 1989 zijn de gemeenten Groede, Middelburg en Vlissingen in één gemeente verenigt. Het kerkgebouw van Groede

uit 1743 aan de Molenstraat 28 werd verkocht aan de stichting Het Vlaamse Erfgoed. Daarin is nu het Luthers Museum met tal van goederen

uit Middelburg, gevestigd. Het kerkgebouw van Vlissingen uit 1735 aan de Walstraat 23 werd verkocht aan Hersteld Apostolische Zendings

Gemeente die daar nu nog kerkt.

De leden van de gemeente hebben dan ook een diverse achtergrond.

 

De gemeente nu

De gemeente Zierikzee-Zeeland is in maart 2014 ontstaan door de samenvoeging van de gemeente Groede- Middelburg- Vlissingen met de

gemeente Zierikzee.

Aan de gemeente zijn ook de Zeeuwse delen (Tholen, Sint-Philipsland en oostelijk Zuid-Beveland) van de Evangelisch-Lutherse gemeente

Bergen op Zoom toegevoegd. Daarmee omvat de nieuwe gemeente nu de gehele provincie Zeeland.

Het enige kerkgebouw van de gemeente staat in Zierikzee, aan het Gat van West Noordwesten 1, en dateert uit 1712. Het kerkgebouw in

Middelburg aan de Zuidsingel uit 1742 moest bij de samenvoeging worden verkocht en is nu eigendom van de Oud-Katholieke Statie van

Zeeland die daar naar de kerk gaat. De kerk mag nog voor enkele diensten per jaar en voor rouwdiensten worden gebruikt.

Met het ontstaan van de nieuwe gemeente verwachten we te beschikken over voldoende leden, bestuurskracht en financiële capaciteit om

naast het andere gemeentewerk tenminste voor de komende tien jaar een aanbod van Lutherse vieringen in Zeeland te kunnen garanderen.

 

Doelstelling

Dit beleidsplan geeft aan, hoe wij vorm en invulling willen geven aan onze samenvoeging. Het plan geeft richting, verheldert waar we als

gemeente de komende tijd onze accenten willen leggen en hoe we onze gezamenlijke toekomst zien. Na vier jaar wordt het plan opnieuw

bezien.

We stellen ons ten doel om een warme, gastvrije gemeenschap te vormen, waarin iedereen zich welkom weet: oudgedienden, nieuwkomers,

jong en oud, nieuwsgierigen van alle gezindten. Met een geloofsbeleving die een directe relatie tot God voor staat. Met een vormgeving van

het eigen leven die bepaald wordt door het eigen geweten. Met een open, oecumenische houding.

We willen Gode lof zingen in de erediensten, het pastoraat in de gehele gemeente waarborgen en samen een sterke en levenskrachtige kern

vormen om in de provincie Zeeland de Lutherse traditie te behouden en uit te dragen.

 

Bestuursvorm

De gemeente wordt bestuurd door de kerkenraad en geeft leiding aan de gemeente. Deze zal – met instemming van de Classis – slechts uit

tenminste 3 leden hoeven te bestaan. Daarnaast streven wij er naar om een tweetal contactpersonen te benoemen, voor Zeeuws-Vlaanderen

en voor Walcheren en de Bevelanden.

Er zullen geen commissies worden ingesteld.

 

Pastoraat

Pastoraat zien we als zorg voor elkaar. De zorg van de Eeuwige voor ons kan hierbij een voorbeeld zijn. In die zin is pastoraat een vorm van de

‘imitatio Dei’. In de pastorale zorg is het belangrijk om oog te hebben voor de behoefte van de mens, in zijn relatie tot God, in zijn relatie tot de

gemeenschap die wij als Lutheranen met elkaar vormen, in zijn relatie tot de maatschappij, maar ook in harmonie met zichzelf.

 

Het pastoraat heeft een gemeente-opbouwend karakter omdat ze zoveel mogelijk mensen betrekt in de zorg om elkaar.

Dat wil zeggen: zoveel mogelijk mensen kijken om naar zoveel mogelijk mensen. Dit vergroot de betrokkenheid van de gemeenteleden bij het

reilen en zeilen van de gemeente en maakt het geloofsgesprek mogelijk. Vooral in een gemeente met een zeer groot grondgebied en met

leden met een zeer diverse achtergrond is deze onderlinge betrokkenheid van levensbelang.

 

Het zal niet mogelijk zijn om een eigen predikant te beroepen. Voor de professionele pastorale ondersteuning denken wij vanwege de

omvang van de gemeente aan een tweetal geestelijke verzorgers, die deze ondersteuning op vergoedingsbasis verlenen. Als globale indeling

van hun werkgebied kan daarbij worden gedacht aan een begrenzing door de Oosterschelde: één gebied ten noorden ervan:

Schouwen-Duiveland, Tholen en St. Philipsland; het andere ten zuiden ervan: Walcheren, de Bevelanden en Zeeuws-Vlaanderen.

Deze grens is niet hard: overschrijding is mogelijk. Voor het gebied Noord zal ds. J. Smink (emeritus Doopsgezinde predikant, woonachtig in

Zierikzee) de pastorale bijstand verlenen. Voor het gebied Zuid is een mogelijke benoeming binnenkort te verwachten.

De kerkenraad wordt bijgestaan door de consulent ds. R.E. van den Berg (emeritus Luthers predikant te Delft).

 

Jeugd en jongeren

De jeugd heeft net zoveel recht op aandacht als de ouderen – als er tenminste jeugd is. Het jeugdwerk wordt zo enigszins mogelijk vanaf de

basis, ouders met heel jonge kinderen, opgebouwd. Er is daarvoor dan ondersteuning in de geloofsopvoeding, er worden gezinsdiensten

samen voorbereid en andere activiteiten voor deze groep georganiseerd. Het pastoraat aan jonge gezinnen wordt geïntensiveerd.

Naast de specifieke “lutherse” catechese wordt door de consulent samengewerkt met de catechesegroep van de Gereformeerde Kerk in

Zierikzee.

 

Ouderen

Ouderenpastoraat is vooral onderling pastoraat, mede door vrijwilligers. Het gaat dan vooral om het bezoeken van 75-plussers.

Met de bezoekactiviteiten wordt gestreefd naar een vaste bezoekrelatie, waardoor een persoonlijke band ontstaat.

 

Allen

We zetten in op pastorale contacten met en bezoeken aan niet alleen alle leden, maar ook aan de groep belangstellenden en “gastleden”.

Naast de geestelijke verzorger(s) zullen ook leden van de kerkenraad huisbezoeken doen.

Mensen die aangegeven hebben met ons in contact te willen komen en belangstellenden zullen een verjaardagsgroet krijgen en worden

in  ’t Zwaantje vermeld.

 

Erediensten

De vieringen in de Luthers-liturgische traditie zijn een krachtige inspiratiebron voor onze gemeente en hebben een missionaire functie in de

provincie. De verzorgde muzikale liturgie trekt ook niet-lutheranen, zowel mensen met een protestantse als Oud-Katholieke achtergrond.

De (muzikale) liturgie zal als kernpunt worden gekoesterd en goed gecommuniceerd naar alle gastpredikanten die diensten verzorgen.

De nieuw gevormde gemeente heeft tweewekelijks een viering in het kerkgebouw in Zierikzee. Eens per maand wordt het Heilig Avondmaal

gevierd. Tijdens de preek in de eredienst is er in de consistoriekamer aandacht voor de kinderen met een eigen verhaal.

Er zal naar worden gestreefd om op enkele (hoogtij)dagen de ver weg wonende leden met busjes naar de kerk te brengen. Op zo’n dag zou

ook een gemeentedag kunnen worden gehouden.

De voorgangers in de diensten komen uit verschillende kerken ( Evangelisch-Luthers kerk, Nederlands Hervormde kerk, Gereformeerde kerk,

Oud-Katholieke kerk, Doopsgezinden).

 

Daarnaast zullen er samen met de wijkgemeente De Nieuwe Kerk van de Protestantse Gemeente Middelburg erediensten worden gehouden

met de Lutherse liturgie en met een voorganger die in de Lutherse traditie staat. Ook zullen de Lutherse diensten in de Grote kerk van

Groede, gefaciliteerd door de Protestantse Gemeente De Verbinding van Schoondijke, worden voortgezet.

 

Gemeenteopbouw

Vanuit de aard van de Lutherse kerken in Nederland staat de samengevoegde gemeente open naar de samenleving en naar alle christelijke

en andere religieuze en spirituele stromingen. Wij willen omzien naar elkaar en onze taak en plek in de wereld liefdevol benaderen. Ons doel

is de warmte en liefde van de boodschap van het Evangelie uit te stralen, op een inspirerende en niet-dogmatische manier. Wij willen

verschillen respecteren en elkaar daarin maximale ruimte bieden. Voor al onze leden willen wij een aantrekkelijke gemeenschap vormen.

Gasten die onze zondagse diensten bezoeken – al was het maar af en toe – willen wij laten zien: zo kan het ook!

Als samengevoegde gemeente streven we een bescheiden groei na in de provincie Zeeland door vanuit ons andere, specifiek Lutherse,

aanbod aantrekkelijk te zijn voor mensen in de wijde omgeving die een latente belangstelling voor deze liturgische vorm hebben of

gecharmeerd raken door deze niet dogmatische protestantse variant.

We willen ons verder ontwikkelen tot een open gemeente die contacten naar buiten onderhoudt, zowel naar de samenleving als naar andere

kerken en gemeenten in de provincie. We willen op lokaal en regionaal niveau optimaal samenwerken met andere gemeenten van de

protestantse kerk. In Zierikzee wordt deelgenomen aan het Platform van de gezamenlijke kerken: Nederlands Hervormde kerk –

Gereformeerde kerk – Lutherse kerk – Christelijk gereformeerde kerk – Rooms Katholieke kerk – Christengemeente.

 Voor de invulling van de diensten kiezen we bewust voor de lutherse liturgische traditie.

 

Diaconie

In hoofdlijnen bestaat het diaconale werk uit het praktisch en financieel ondersteunen van mensen in nood. De reguliere diaconale inkomsten

komen uit collectes en acties. Ook het diaconaal quotum wordt hieruit afgedragen.

De diaconie ondersteunt diverse doelen die passen in het plaatselijke en landelijke diaconaal beleid. Door specifieke diaconale ondersteuning

op lokaal niveau draagt de gemeente bij aan de eigen omgeving, zoals individuele zorg en de Voedselbanken in de regio’s.

Lokale en/of specifieke diaconale activiteiten blijven:

–   Bezige Bij:   voor de verkoop t.b.v. het onderhoud van de kerk kaarten maken en lavendel zakjes, 2e hands artikelen opknappen.

–   Jam koken voor de verkoop.

–   Dorcas voedselactie.

–   Aktie schoenendozen.

 Internationaal zullen wij de ondersteuning van de noodlijdenden van de kerk in Suriname voortzetten evenals de deelname aan acties tot

steun aan Lutherse gemeenten.

 

Missionaire activiteiten

De gemeente Zierikzee – Zeeland wil door haar aanwezigheid en specifieke uitstraling aantrekkelijk zijn voor mensen in de wijde omtrek.

Naast eerder genoemde kerkelijke profilering doen we dat onder andere door deelname aan de Stichting Thuiszorg Zeeuws Vlaanderen.

 

Vorming en toerusting

We zullen enkele informele avonden en/of middagen organiseren rond een vast thema, mede om het onderling contact en de samenwerking

te versterken. Gedacht wordt aan gemeentemaaltijden of – dagen over religieuze, filosofische, spirituele onderwerpen.

Verder zullen de kringavonden met een soort catechese in ruime zin worden voortgezet.

De koffiebijeenkomsten op zondagmorgen na de eredienst worden voortgezet.

 

Communicatie

De komende vier jaar organiseren we tweemaal een gemeentedag /– middag om elkaar informeel te leren kennen, maar ook om belangrijke

beslissingen met de hele gemeente door te nemen. De gewone gemeentevergadering zal na de kerkdienst worden gehouden. De insteek is

dat de gemeente over belangrijke zaken gehoord wordt en dat de kerkenraad bij de besluitvorming terdege rekening houdt met de ideeën die

in de gemeente leven.

Er zal een nieuwe website het licht zien waarin wij onze gemeente presenteren, haar geschiedenis verhalen en het belangrijkste nieuws uit de

gemeente en onze activiteiten melden.

We zullen vier maal per jaar ons kerkblad ’t Zwaantje blijven uitgeven. Het blad komt digitaal beschikbaar en zal worden toegezonden aan alle

bekende e-mailadressen van de gemeente. Aan hen die dat wensen zal het blad op papier worden toegezonden. Voor de toezending ervan

zal een bijdrage worden gevraagd.

 

Kerkgebouw en overige bezittingen

De gemeente heeft zoals eerder gezegd, nog één kerkgebouw.

Deze kerk in Zierikzee is goed onderhouden. Door de eeuwen heen heeft het gemeentebestuur van (nu) Schouwen-Duiveland de zorg voor

het onderhoud van de buitenkant van het gebouw voor zijn rekening genomen. Omdat het een rijksmonument is, wordt ook het overige

onderhoud gesubsidieerd.

 

Kerkschatten

De kerkelijke bezittingen van Groede, Middelburg en Vlissingen met monumentale waarde zijn voor zover zij “aard en nagelvast” zijn in de

kerkgebouwen gebleven. In Vlissingen echter zijn de kansel en de kronen niet aan de koper mede verkocht maar aan hem in bruikleen

gegeven. In Middelburg is dat het geval met het orgel en de naamborden van de leden van de kerkenraad. Het bijzondere kerkzilver en een

enkele Lutherbijbel zijn in bruikleen gegeven aan het Museum Het Catharijneconvent in Utrecht en aan de Luther Collectie Amsterdam.

Enkele kunstschatten zijn geschonken aan de Lutherse gemeenten van Eindhoven, Heusden en Suriname. Veel van de resterende kerkschatten

zijn ondergebracht in het Luther Museum in Groede dat is gevestigd in de voormalige Lutherse Kerk aldaar. De overige stukken zijn in de

gemeente gebleven.

De monumentale bezittingen van Zierikzee zullen op de locatie blijven.

 

Financiën

Uitgangspunt voor een gezond financieel beheer is dat inkomsten & uitgaven jaarlijks in evenwicht zijn en dat de jaarlijkse exploitatie wordt

gefinancierd uit de opbrengsten van vrijwillige bijdragen, collecten en het vermogen. Jaarlijks presenteren de kerkrentmeesters de jaarlijkse

exploitatiebegroting.

Afzonderlijk hiervan presenteren de diakenen een diaconale exploitatiebegroting op basis van de opbrengsten voor diaconale doelen

(collecten, giften, netto opbrengsten uit vermogens).

Het vermogen wordt ondergebracht in een beleggingsfonds dat samen met ELG Brabant belegt. De opbrengsten ervan worden jaarlijks naar

rato van de inbreng van het vermogen uitgekeerd.

 

In de toekomst verkrijgt de gemeente haar geldelijke middelen uit:

  • Kerkbalans en vrijwillige bijdragen
  • Collecten
  • Giften en schenkingen
  • Verhuur van het kerkgebouw
  • Opbrengsten uit rente en beleggingen
  • Overige inkomsten en subsidies

 

Classis

De gemeente is ondergebracht in de Classis Zierikzee. Er is actieve betrokkenheid bij de classis.

 

Aldus vastgesteld door de kerkenraad op 20 april 2015,